Ver o código fonte de «Ácido carbónico»

{{Non confundir|Fenol{{!}}ácido carbólico|ácido carboxílico}}
{{Chembox
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 477313558
| ImageFile = 
| ImageFile1 = Carbonic-acid-2D.svg
| ImageName1 = Fórmula estrutural
| ImageFile2=Carbonic-acid-3D-balls.png
| ImageName2=Ball-and-stick model
| OtherNames = Ácido oxidocarboxílico<br/>ácido hidroxifórmico<br/>ácido hidroximetanoico<br/>ácido carbonílico<br/>ácido hidroxicarboxílico<br/>dihidroxicarbonil<br/>solución de dióxido de carbono<br/>ácido aéreo<br/>ácido metacarbónico
| IUPACName = ácido carbónico<ref name=iupac2013>{{cite book |title=Nomenclature of Organic Chemistry: IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013 (Blue Book) |publisher=The [[Royal Society of Chemistry]] |date=2014 |location=Cambridge |pages=P001–4 |doi=10.1039/9781849733069-FP001 |isbn=978-0-85404-182-4 |chapter=Front Matter}}</ref>
| PIN = 
| SystematicName = 
| Section1 = {{Chembox Identifiers
| CASNo = 463-79-6
| UNII = 142M471B3J
| ChEBI = 28976
| ChEMBL = 1161632
| ChemSpiderID = 747
| DrugBank = DB14531
| EC_number = 610-295-3
| Gmelin = 25554
| KEGG = C01353
| PubChem = 767
| InChI = 1/H2O3/c2-1(3)4/h(H2,2,3,4)
| InChIKey = BVKZGUZCCUSVTD-UHFFFAOYAU
| StdInChI = 1S/CH2O3/c2-1(3)4/h(H2,2,3,4)
| StdInChIKey = BVKZGUZCCUSVTD-UHFFFAOYSA-N
| SMILES = O=C(O)O
}}
| Section2 = {{Chembox Properties
| Appearance = Gas incoloro
| Formula = {{chem|H|2|CO|3}}
| ConjugateBase = [[Bicarbonato]], [[carbonato]]
| pKa = p''K''<sub>a1</sub> {{=}} 3,75 (25 °C; anhidro)<ref name=P82db>{{cite book|title=Ionisation Constants of Inorganic Acids and Bases in Aqueous Solution|url=https://archive.org/details/ionisationconsta0000perr|editor-first=D.&nbsp;D.|editor-last=Perrin|edition=2ª|series=[[IUPAC]] Chemical Data|issue=29|publisher=Pergamon|location=Oxford|year=1982|publication-date=1984|lccn=82-16524|isbn=0-08-029214-3|at="Carbonic Acid, H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>" entry}}</ref><br/>p''K''<sub>a1</sub> {{=}} 6,35 (hidro)<ref name=P82db/><br/>p''K''<sub>a2</sub> {{=}} 10,33<ref name=P82db/>
| MeltingPtC = -53
| MeltingPt_ref = <ref name="sublime"/>
| MeltingPt_notes = (sublima)
| BoilingPtC = 127
| BoilingPt_notes = (descomponse)
| BoilingPt_ref = 
| Solubility = Reacciona para formar [[dióxido de carbono]] e [[auga]]
 }}
| Section3 = {{Chembox Hazards
| NFPA-H = 0
| NFPA-F = 0
| NFPA-R = 1
}}
| Section4 = {{Chembox Structure
| Structure_ref = 
| CrystalStruct = monoclínica
| SpaceGroup = p21/c, No. 14
| PointGroup = -
| LattConst_a = 5,392 Å
| LattConst_b = 6,661 Å
| LattConst_c = 5,690 Å
| LattConst_alpha = 
| LattConst_beta = 92,66
| LattConst_gamma = 
| LattConst_Comment = ({{chem|D|2|CO|3}} a 1,85 GPa, 298 K)
| LattConst_ref = <ref name=neutron/>
| UnitCellVolume = 204,12 Å<sup>3</sup>
| UnitCellFormulas = 4 formulas por cela| Coordination = 
| MolShape = 
| OrbitalHybridisation = 
| Dipole = 
 }}
| Section5 = 
| Section6 = 
}}

O '''ácido carbónico''' é un [[composto químico]] coa fórmula química {{chem2|H2CO3|auto=on}}. A [[molécula]] convértese rapidamente en [[auga]] e [[dióxido de carbono]] en presenza de auga. Porén, en ausencia de [[auga]], é bastante estable a [[temperatura dunha habitación]].<ref>Greenwood, Norman N.; Earnshaw, Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. p. 310. ISBN 978-0-08-037941-8.</ref><ref name="lo">{{cite journal |last1=Loerting |first1=Thomas |author1-link=Thomas Loerting |last2=Tautermann |first2=Christofer |last3=Kroemer |first3=Romano T. |last4=Kohl |first4=Ingrid |last5=Hallbrucker |first5=Andreas |last6=Mayer |first6=Erwin |last7=Liedl |first7=Klaus R. |last8=Loerting |first8=Thomas |last9=Tautermann |first9=Christofer |last10=Kohl |first10=Ingrid |last11=Hallbrucker |first11=Andreas |last12=Erwin |first12=Mayer |last13=Liedl |first13=Klaus R. |date=2000 |title=On the Surprising Kinetic Stability of Carbonic Acid (H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>) |journal=Angewandte Chemie International Edition |volume=39 |issue=5 |pages=891–4 |doi=10.1002/(SICI)1521-3773(20000303)39:5<891::AID-ANIE891>3.0.CO;2-E |pmid=10760883}}</ref> A interconversión do dióxido de carbono e o ácido carbónico está relacionada co ciclo respiratorio dos animais e a [[acidificación do océano|acidificación das augas naturais]].<ref name=neutron>{{cite journal |last1=Benz |first1=Sebastian |last2=Chen |first2=Da |last3=Möller |first3=Andreas |last4=Hofmann |first4=Michael |last5=Schnieders |first5=David |last6=Dronskowski |first6=Richard |title=The Crystal Structure of Carbonic Acid |journal=[[Inorganics]] |date=September 2022 |volume=10 |issue=9 |pages=132 |language=en |issn=2304-6740 |doi=10.3390/inorganics10090132 }}</ref>

En bioquímica e fisioloxía o nome "ácido carbónico" é por veces aplicado a solucións acuosas de [[dióxido de carbono]]. Estas [[especie química|especies químicas]] xogan un importante papel no [[sistema tampón bicarbonato]], usado para manter a [[homeostase ácido–base]].<ref>[https://www.anaesthesiamcq.com/AcidBaseBook/ab2_1.php Acid-Base Physiology 2.1 – Acid-Base Balance] by Kerry Brandis.</ref>

== Terminoloxía na literatura bioquímica ==
En [[química]], o temo "ácido carbónico" refírese estritramente ao composto químico coa fórmula {{chem|H|2|CO|3}}. Porén, algunha literatura [[bioquímica]] elimina a distinción entre ácido carbónico e dióxido de carbono disolto no fluído extracelular.

== Ácido carbónico anhidro ==
A temperaturas ambientais moderadas o ácido carbónico puro é un [[gas]] estable.<ref name="lo" /> Hai dous métodos principais para producir ácido carbónico [[anhidro]]: a reacción do [[cloruro de hidróxeno]] co [[bicarbonato de potasio]] a 100&nbsp;K en [[metanol]] e a irradiación con protóns do [[dióxido de carbono sólido]] puro.<ref name="sublime">{{cite journal |last1=W. Hage |first1=K. R. Liedl |last2=Liedl |first2=E. |title=Carbonic Acid in the Gas Phase and Its Astrophysical Relevance |url=https://archive.org/details/sim_science_1998-02-27_279_5355/page/n62 |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=279 |pages=1332–5
 |year=1998 |doi=10.1126/science.279.5355.1332 |pmid=9478889 |last3=Hallbrucker |first3=A |last4=Mayer |first4=E |issue=5355| bibcode=1998Sci...279.1332H}}</ref> Quimicamente, compórtase como un [[ácido diprótico]] de [[ácido de Brønsted|Brønsted]].<ref name=peroxide /><ref name="Andersen" />

Os monómeros de ácido carbónico mostran tres [[isómero conformacional|isómeros conformacionais]]: cis–cis, cis–trans e trans–trans.<ref>{{cite journal |author1=Loerting, Thomas |author2=Bernard, Juergen |year=2010 |title=Aqueous Carbonic Acid (H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>) |journal=ChemPhysChem |issue=11 |pages=2305–9 |doi=10.1002/cphc.201000220}}</ref>

A baixas temperaturas e [[presión atmosférica|presións atmosféricas]], o ácido carbónico sólido é [[sólido amorfo|amorfo]] e carece de [[pico de Bragg|picos de Bragg]] en [[difracción de raios X]].<ref name="wi">{{cite journal |last1=Winkel |first1=Katrin |last2=Hage |first2=Wolfgang |last3=Loerting |first3=Thomas |last4=Price |first4=Sarah L. |last5=Mayer |first5=Erwin |date=2007 |title=Carbonic Acid: From Polyamorphism to Polymorphism |journal=Journal of the American Chemical Society |volume=129 |issue=45 |pages=13863–71 |doi=10.1021/ja073594f |pmid=17944463}}</ref> Pero a altas presións, o ácido carbónico cristaliza, e a [[espectroscopia]] analítica moderna pode medir a súa xeometría.

Segundo o observado por [[difracción de neutróns]] de ácido carbónico [[deuterio|dideuterado]] ({{chem|D|2|CO|3}}) nunha cela abrazadeira híbrida (''hybrid clamped cell'') ([[aliaxe rusa]]/[[aliaxe de cobre e berilio|cobre-berilio]]) a 1,85&nbsp;GPa, as moléculas son planas e forman [[dímero]]s unidos por pares de [[enlace de hidróxeno|enlaces de hidróxeno]]. Os tres [[enlace carbono-oxíxeno|enlaces C-O]] son case equidistantes a 1,34&nbsp;[[ángstrom|Å]], iintermedios entre as distancias típicas C-O e C=O  (respectivamente 1,43 e 1,23&nbsp;Å). As lonxitudes pouco comúns do enlace C-O atribúense a [[enlace pi|enlaces π]] deslocalizados no centro da molécula e enlaces de hidróxeno extraordinariamente fortes. Os mesmos efectos tamén inducen unha separación moi curta O—O (2,13&nbsp;Å), no ángulo de 136° O-H-O imposto polos aneis de 8 membros con enlaces de hidróxeno dobres.<ref name="neutron" /> Distancias O—O máis longas obsérvanse en enlaces de hidróxeno intramoleculares fortes, por exemplo no [[ácido oxálico]], onde as distancias superan os 2,4&nbsp;Å.<ref name="wi" />

== En solución acuosa ==

Incluso en presenza de pequenas cantidades de auga, o ácido carbónico [[reacción de deshidratación|deshidrátase]] a [[dióxido de carbono]] e [[auga]], e esta auga despois [[Autocatálise|cataliza]] unha maior descomposición.<ref name="lo" /> Por isto, o dióxido de carbono pode considerarse o [[óxido ácido|anhídrido ácido]] carbónico.

A [[constante de equilibrio]] de [[hidrato|hidratación]] a 25&nbsp;°C é [{{chem|H|2|CO|3}}]/[{{chem|CO|2}}]&nbsp;≈ 1,7×10<sup>−3</sup> en auga pura<ref name="HS">{{cite book |last1=Housecroft |first1=C.E. |title=Inorganic Chemistry |last2=Sharpe |first2=A.G. |date=2005 |publisher=Prentice-Pearson-Hall |isbn=0-13-039913-2 |edition=2ª |page=368 |oclc=56834315}}</ref> e ≈&nbsp;1,2×10<sup>−3</sup> en [[auga de mar]].<ref name="SB">{{cite journal |last=Soli |first=A. L. |author2=R. H. Byrne |year=2002 |title=CO<sub>2</sub> system hydration and dehydration kinetics and the equilibrium CO<sub>2</sub>/H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> ratio in aqueous NaCl solution |journal=Marine Chemistry |volume=78 |issue=2–3 |pages=65–73 |doi=10.1016/S0304-4203(02)00010-5}}</ref> Por tanto, a maioría do dióxido de carbono en interfaces aire-auga xeofísicas ou biolóxicas non se converte a ácido carbónico, permanecendo como gas {{chem|CO|2}} disolto. Porén, chégase ao equilibrio non catalizado bastante lentamente: as [[constante de velocidade|constantes de velocidade]] son 0,039&nbsp;[[Segundo|s]]<sup>−1</sup> para a hidratación e 23&nbsp;s<sup>−1</sup> para a deshidratación.

=== En solucións biolóxicas ===

En presenza do encima [[anhidrase carbónica]], o equilibrio chega, a diferenza do caso anterior, moi rapidamente, e a seguinte reacción ten prioridade:<ref name="Lindskog_1997">{{cite journal |vauthors=Lindskog S |year=1997 |title=Structure and mechanism of carbonic anhydrase |url=https://archive.org/details/sim_pharmacology-therapeutics_1997_74_1/page/n5 |journal=Pharmacology & Therapeutics |volume=74 |issue=1 |pages=1–20 |doi=10.1016/S0163-7258(96)00198-2 |pmid=9336012}}</ref> <chem display=block>HCO3^- {+} H^+ <=> CO2 {+} H2O</chem>

Cando o dióxido de carbono creado excede a súa solubilidade, o gas evoluciona e debe terse en consideración un terceiro equilibrio: <chem display=block>CO_2 (soln) <=> CO_2 (g)</chem> A constante de equilibrio defínese por esta razón pola [[lei de Henry]]. 

As dúas reaccións poden combinarse para o equilibrio en solución: <math chem="" display="block">\begin{align}
\ce{HCO3^{-}{} + H+{} <=> CO2(soln){} + H2O} && K_3 = \frac{[\ce{H+}][\ce{HCO3^-}]}{[\ce{CO2(soln)}]}
\end{align}</math> Cando a lei de Henry se usa para calcular o denominador '''cómpre ter coidado''' coas unidades dado que a constante da lei de Henry pode expresarse comunmente con 8 dimensionalidades diferentes.<ref>{{Cite journal |last=Sander |first=Rolf |last2=Acree |first2=William E. |last3=Visscher |first3=Alex De |last4=Schwartz |first4=Stephen E. |last5=Wallington |first5=Timothy J. |date=2022-01-01 |title=Henry’s law constants (IUPAC Recommendations 2021) |url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/pac-2020-0302/html |journal=Pure and Applied Chemistry |language=en |volume=94 |issue=1 |pages=71–85 |doi=10.1515/pac-2020-0302 |issn=1365-3075}}</ref>

=== Baixo unha alta presión parcial de CO<sub>2</sub> ===

Na [[industria das bebidas]], a auga "con gas" denomínase xeralmente [[auga carbonatda]]. Está feita de dióxido de carbono disolto en auga baixo unha pequena [[presión positiva]]. Moitos [[refresco]]s tratados desa maneira son [[efervescencia|efervescentes]].

En solucións acuosas a presións de moitos [[xigapascal|xigapascais]] (decenas de miles de atmosferas) que se dan no interior dos planetas existen cantidades significativas de {{chem|H|2|CO|3}} molecular .<ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Hongbo |last2=Zeuschner |first2=Janek |last3=Eremets |first3=Mikhail |last4=Troyan |first4=Ivan |last5=Williams |first5=Jonathon |date=27 de xaneiro de 2016 |title=Stable solid and aqueous H<sub>2</sub>CO<sub>3</sub> from CO<sub>2</sub> and H<sub>2</sub>O at high pressure and high temperature |journal=Scientific Reports |volume=6 |issue=1 |page=19902 |bibcode=2016NatSR...619902W |doi=10.1038/srep19902 |pmc=4728613 |pmid=26813580 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Stolte |first1=Nore |last2=Pan |first2=Ding |date=4 de xullo de 2019 |title=Large presence of carbonic acid in CO<sub>2</sub>-rich aqueous fluids under Earth's mantle conditions |journal=The Journal of Physical Chemistry Letters |volume=10 |issue=17 |pages=5135–41 |arxiv=1907.01833 |doi=10.1021/acs.jpclett.9b01919 |pmid=31411889}}</ref> Chégase a presións de 0,6–1,6&nbsp;[[xigapascal|GPa]] a 100&nbsp;[[kelvin|K]], e 0,75–1,75&nbsp;GPa a 300&nbsp;K nos núcleos dos grandes satélites xeados como [[Ganímedes (lúa)|Ganímedes]], [[Calisto (lúa)|Calisto]] e [[Titán (lúa)|Titán]], onde están presentes a auga e o dióxido de carbono. O ácido carbónico puro, ao ser máis denso, espérase que se afunda baixo as capas de xeo e as separe dos núcleos rochosos desas lúas.<ref name="Saleh-Scirep">{{cite journal |author1=G. Saleh |author2=A. R. Oganov |date=2016 |title=Novel Stable Compounds in the C-H-O Ternary System at High Pressure |journal=Scientific Reports |volume=6 |page=32486 |bibcode=2016NatSR...632486S |doi=10.1038/srep32486 |pmc=5007508 |pmid=27580525}}</ref>

== Relación do bicarbonato co carbonato ==
[[Ficheiro:Weak acid speciation.svg|miniatura|[[Gráfica de Bjerrum]] da especiación dun hipotético ácido monoprótico: a concentración de AH está en función das diferenzas entre {{Math|''p''K}} e {{Math|''p''H}}.]]

O ácido carbónico é o [[ácido conxugado]] de [[teoría ácido-base de Brønsted-Lowry|Brønsted–Lowry]] formal do [[anión]] [[bicarbonato]], estable en [[Base (química)|solución alcalina]]. As constantes de protonación medíronse con gran precisión, pero dependen da [[forza iónica]] global {{Mvar|I}}. Os dous equilibrios que se miden máis doadamente son os seguintes: <math chem display="block">\begin{align}
\ce{CO3^{2-}{} + H+{} <=> HCO3^-} && \beta_1 = \frac{[\ce{HCO3^-}]}{[\ce{H+}][\ce{CO3^{2-}}]} \\
\ce{CO3^{2-}{} + 2H+{} <=> H2CO3} && \beta_2 = \frac{[\ce{H2CO3}]}{[\ce{H+}]^2[\ce{CO3^{2-}}]}
\end{align}</math> onde os corchetes indican a [[concentración]] de [[especie (química)|especies]] químicas. A 25&nbsp;°C, estes equilibrios satisfán empiricamente<ref>[[IUPAC]] (2006). "[https://old.iupac.org/publications/scdb/index.html Stability constants]" (database). </ref><math display="block">\begin{alignat}{6}
\log(\beta_1) =&& 0&,54&I^2 - 0&,96&I +&& 9&,93 \\
\log(\beta_2) =&& -2&,5&I^2 - 0&,043&I +&& 16&,07
\end{alignat}</math>{{Math|log(''&beta;''<sub>1</sub>)}} diminúe co incremento de {{Mvar|I}}, como tamén {{Math|log(''&beta;''<sub>2</sub>)}}. Nunha solución na que están ausentes outros ións (por exemplo, {{Math|''I'' {{=}} 0}}), estas curvas implican as seguintes [[constante de disociación|constantes de disociación paso a paso]]:<math display="block">\begin{alignat}{3}
p\text{K}_1 &= \log(\beta_2) - \log(\beta_1) &= 6,77 \\
p\text{K}_2 &= \log(\beta_1) &= 9,93
\end{alignat}</math> Os valores directos para estas constantes na literatura son, por exemplo, {{math|''p''K<sub>1</sub> {{=}} 6,35}} e {{math|''p''K<sub>2</sub> - ''p''K<sub>1</sub> {{=}} 3,49}}.<ref>{{cite journal |last1=Pines |first1=Dina |last2=Ditkovich |first2=Julia |last3=Mukra |first3=Tzach |last4=Miller |first4=Yifat |last5=Kiefer |first5=Philip M. |last6=Daschakraborty |first6=Snehasis |last7=Hynes |first7=James T. |last8=Pines |first8=Ehud |date=2016 |title=How Acidic Is Carbonic Acid? |journal=J Phys Chem B |volume=120 |issue=9 |pages=2440–51 |doi=10.1021/acs.jpcb.5b12428 |pmc=5747581 |pmid=26862781}}</ref>

Para interpretarmos estas cifras, debemos reparar en que as dúas especies químicas nun equilibrio ácido están equiconcentradas cando {{Math|''p''K {{=}} ''p''H}}. En particular, o [[fluído extracelular]] en sistemas biolóxicos presenta un {{Math|''p''H &approx; 7,2}}, así que o ácido carbónico estará disociado case ao 50 % no equilibrio.

=== Acidificación oceánica ===
[[Ficheiro:Carbonate system of seawater.svg|miniatura|upright=1.4|Especiación do carbonato en auga de mar (forza iónica 0,7&nbsp;mol/dm<sup>3</sup>). O cambio esperado mostrado débese ao [[emisións de gas invernadoiro|incremento antropoxénico actual]] na concentración de [[dióxido de carbono atmosférico]].|esquerda]]

A [[gráfica de Bjerrum]] mostra as concentracións de equilibrio típicas en solución en auga de mar de dióxido de carbono e as diversas especies derivadas del, en función do [[pH]].<ref name="peroxide">{{cite journal |last1=Pangotra |first1=Dhananjai |last2=Csepei |first2=Lénárd-István |last3=Roth |first3=Arne |last4=Ponce de León |first4=Carlos |last5=Sieber |first5=Volker |last6=Vieira |first6=Luciana |year=2022 |title=Anodic production of hydrogen peroxide using commercial carbon materials |journal=Applied Catalysis B: Environmental |volume=303 |page=120848 |doi=10.1016/j.apcatb.2021.120848 }}</ref><ref name="Andersen">{{cite journal |last=Andersen |first=C. B. |year=2002 |title=Understanding carbonate equilibria by measuring alkalinity in experimental and natural systems |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-geoscience-education_2002-09_50_4/page/n40 |journal=Journal of Geoscience Education |volume=50 |issue=4 |pages=389–403 |doi=10.5408/1089-9995-50.4.389 |bibcode=2002JGeEd..50..389A }}</ref> A medida que a industralización humana está facendo [[emisións de gases invernadoiro|incrementar a proporción]] de [[dióxido de carbono na atmosfera da Terra]], a proporción de dióxido de carbono disolto no mar e na auga doce como ácido carbónico tamén se espera que se incremente. Este aumento no ácido disolto tamén se espera que acidifique ditas augas, xerando un descenso do [[pH]].<ref name="cald03">{{cite journal |last=Caldeira |first=K. |author2=Wickett, M. E. |title=Anthropogenic carbon and ocean pH |journal=[[Nature (journal) |Nature]] |volume=425 |issue=6956 |pages=365 |year=2003  |pmid=14508477 |bibcode=2001AGUFMOS11C0385C |doi=10.1038/425365a |url=https://zenodo.org/record/1233227}}</ref><ref name="sabine">{{cite journal |last=Sabine |first=C. L. |year=2004 |title=The Oceanic Sink for Anthropogenic CO<sub>2</sub> |journal=Science |volume=305 |issue=5682 |pages=367–371 |pmid=15256665 |bibcode=2004Sci...305..367S |hdl=10261/52596  |doi=10.1126/science.1097403 |url=https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.1097403 |access-date=22 de xuño de 2021  |archive-url=https://web.archive.org/web/20080706143710/http://www.sciencemag.org/cgi/content/short/305/5682/367 |archive-date=6 de xullo de 2008}}</ref> Estimouse que o incremento de dióxido de carbono disolto causou xa unha diminución media do pH superficial do océano de aproximadamente 0,1 respecto dos niveis preindustriais.
{{clear}}

== Notas ==
{{listaref}}

== Véxase tamén ==
=== Bibliografía ===
*[https://en.wikisource.org/wiki/Popular_Science_Monthly/Volume_59/July_1901/Climate_and_Carbonic_Acid "Climate and Carbonic Acid"] en Popular Science Monthly Volume 59, xullo de 1901.
*{{cite journal |last1=Welch |first1=M. J. |last2=Lifton |first2=J. F. |last3=Seck |first3=J. A. |title=Tracer studies with radioactive oxygen-15. Exchange between carbon dioxide and water |journal=[[J. Phys. Chem.]] |volume=73 |issue=335 |year=1969 |page=3351 |doi=10.1021/j100844a033}}
*{{cite book |last=Jolly |first=W. L. |title=Modern Inorganic Chemistry |edition=2nd|publisher=McGraw-Hill |year=1991 |isbn=978-0-07-112651-9}}
*{{cite journal |last1=Moore |first1=M. H. |last2=Khanna |first2=R. |title=Infrared and Mass Spectral Studies of Proton Irradiated H<sub>2</sub>O+CO<sub>2</sub> Ice: Evidence for Carbonic Acid Ice: Evidence for Carbonic Acid |journal=[[Spectrochimica Acta Part A |Spectrochimica Acta]] |volume=47A |pages=255–262 |year=1991 |issue=2 |bibcode=1991AcSpA..47..255M |doi=10.1016/0584-8539(91)80097-3 |url=https://zenodo.org/record/1258549}}
*{{cite journal |last1=W. Hage |first1=K. R. Liedl |last2=Liedl |first2=E. |last3=Hallbrucker |first3=A |last4=Mayer |first4=E |title=Carbonic Acid in the Gas Phase and Its Astrophysical Relevance |journal=[[Science (journal)|Science]] |volume=279 |pages=1332–5 |year=1998 |pmid=9478889 |issue=5355 |bibcode=1998Sci...279.1332H |doi=10.1126/science.279.5355.1332}}
*{{cite journal |last1=Hage |first1=W. |last2=Hallbrucker |first2=A. |last3=Mayer |first3=E. |title=A Polymorph of Carbonic Acid and Its Possible Astrophysical Relevance |journal=[[J. Chem. Soc. Faraday Trans.]] |volume=91 |pages=2823–6 |year=1995 |issue=17 |bibcode=1995JCSFT..91.2823H |doi=10.1039/ft9959102823}}

{{clear}}

=== Ligazóns externas ===
*[http://www.iq.usp.br/gutz/Curtipot_.html Equilibrio en auga do ácido carbónico/bicarbonato/carbonato: pH de solucións, capacidade de tamponamento, titlación e distribución de especies respectodo pH, computado cunha folla de cálculo gratuíta]
*[https://web.archive.org/web/20091018082042/http://www.chem.usu.edu/~sbialkow/Classes/3600/Overheads/Carbonate/CO2.html Como calcular a concentración de ácido carbónico na auga]

{{control de autoridades}}

[[Categoría:Carbonatos]]
[[Categoría:Ácidos carboxílicos]]
[[Categoría:Compostos de carbono inorgánicos]]
[[Categoría:Ácidos minerais]]